Canvedo's Blog

Nhật ký mở…

Cánh chim Bằng-Nguyễn Hữu Chỉnh

11_canh9

Tạo hóa đã sinh kẻ hào kiệt thì chọc trời khuấy nước một phen chứ hà cớ gì ru rú nơi góc rừng với cỏ cây. Huống chi “Loạn thế xuất anh hùng” ngàn năm đã như thế thì làm sao chống lại được thiên mệnh. Cuối thế kỷ 18, Bắc Hà-Nam Hà hai cõi đảo điên, quyền thần lấn ác đế vương, loài dê cáo mà dám giết, giam cầm hành hạ thiên tử, bọn tham quan lộng hành, bách tính đói khát đầy đường, rường cột chao đảo ngã nghiêng, giặc giã như ong, giữa lúc ấy các gương nhân vật lịch sử xuất hiện thay nhau gánh vác trách nhiệm lịch sử, con tạo xoay vần. Trong số các hào kiệt xuất thế ngoài những gương mặt cực kỳ ấn tượng Nguyễn Huệ-Nguyễn Ánh, thì Nguyễn Hữu Chỉnh là cũng là một ánh dương chói lòa viết nên những dấu ấn cho riêng mình và cho lịch sử của thời đại loạn.

Xưa nay Ngài luôn bị mang tiếng xấu là tay gian hùng thời loạn, nhưng có mấy ai biết rằng Công là người chí tình chí nghĩa, phò chúa mới không quên báo thù cho chủ cũ, lúc nguy cấp nguy tính mệnh vẫn không bỏ quên thuộc cấp. Phò người hết lòng mà lòng người khó lường, thì đành tìm đường tự sinh.

Nguyễn Hữu Chỉnh xuất thân trong gia đình phú thương tiền muôn bạc vạn, từ nhỏ tỏ thông minh khó ai bì, 16 tuổi đã đỗ Hương cống, nên đời gọi là Cống Chỉnh. Tướng thư sinh tuấn tú, phong lưu lịch duyệt, ngang tàng khí phách, không bị bó buộc bởi những khuôn phép., nổi tiếng tiếng kinh kỳ về tài ứng đối chữ nghĩa. Vì thế Ngài chuyển sang học Võ cũng vì bản tính ấy, cũng tinh thông võ nghệ, bài binh bố trận thuần thục.

Sách “Hoàng Lê Nhất Thống Chí” nói về Công khá ít, nhưng chi tiết nào nêu ra cũng thấy cái thông minh xuất chúng, thể hiện một tầm nhìn cao rộng, như tầm mắt của con chim Bằng đạp mây lướt gió.

Ngài theo lão tướng Hoàng Ngũ Phúc nam chinh, nhận lệnh vào Quy Nhơn khuyên Nguyễn Nhạc hàng Bắc Hà, đem cái lợi hại của chuyện lưỡng đầu thọ địch mà phân tích, lại lấy cái nghĩa chính thống của Lê Đế mà khuyên bảo, làm Nhạc thông còn có ý thích Ngài nữa. Kết quả là Nhạc nhận làm quân tiên phong đưa quân Nam tiến. quân Bắc Hà được nghỉ dưỡng sau đợt sốc chướng khí hậu thổ, đợi nếu quân Tây Sơn thua thì vào lấy luôn Quy Nhơn diệt Nhạc trực tiếp đương đầu với quân Nguyễn-Gia Định, còn TS thắng thì bất chiến tự nhiên thành! Còn phía TS thì có 1 đường sống dù khó khăn, trăm cái miệng của Thuyết khách thời Chu cũng khó qua ba tất lưỡi của Chỉnh.

Sau Phúc mất Ngài lại phò cháu của quận Việp là Hoàng Đình Bảo-Quận Huy, “ được phong quản lãnh đội Tuần hải, rồi chuyển bổ quản lãnh cơ Tiền ninh thuộc trấn Nghệ An” ở đây Công lại thể hiện bản lãnh hải chiến, đánh tan đám giặc bể-Tàu Ô, được dân tặng biệt hiệu “chim cắt biển”-Hải Điêu. bấy giờ,ở Thăng Long xảy ra nạn kiêu binh, giết quận Huy, sắp sửa tràn vào Nghệ An để truy diệt tay chân của quận Huy, quận Việp. Trước cái họa sát thân, một lần nữa cái tài trí Chỉnh lại phát lộ, Ngài liền bàn với Trấn thủ Nghệ An là Vũ Tá Dao –  em rể Hoàng Đình Bảo – viết mật thư “xui” hai tướng Hoàng Đình Thể và Khôi Thọ – vốn là hai thuộc tướng của Hoàng Ngũ Phúc – chiếm lấy Thuận Hóa, bản thân Vũ Tá Dao cũng chiếm lấy Nghệ An, đem binh lực ở hai đất ấy hợp lại làm thế ỷ dốc sẽ thoát khỏi tai họa. Dao không nghe mà bó tay chịu chết, nhưng nếu làm theo lời Ngài biết đâu lịch sử đã khác. Hết cách Công phải bỏ Nghệ An mà chạy vào Nam với Nhạc, ôm theo mối thù của chủ mà ngàn dặm ly hương. Trước khi đi Ngài họp đám binh sỹ dưới quyền phát cho mỗi người 1 quan tiền, nói rõ sự tình ai muốn về quê thì đi, còn muốn theo ngài thì tức tốc vào Nam. Cái họa đến trước mắt mà đâu quên sỹ tốt, muốn sao thì cứ việc chọn đâu ép uống ai. Vì cái tình ấy mà sau này ngài trở lại đất Nghệ An dân tình hào kiệt không quên ân xưa nghĩa cũ.

Về với TS, Chỉnh hết lòng phò Nguyễn Huệ, được Huệ giữ bên mình làm cố vấn, mưu sỹ vì cái tài năng trí tuệ, chứ đâu như Vũ Văn Nhậm hay Trần Quang Diệu làm tướng ngoài biên trấn. Nhưng ấy cũng có thể là do Huệ cao tay ấn cũng để kìm chế kẻ tài cao chí cả. Chỉnh cũng biết Huệ ngờ mình, nên giấu thân, yên phận phụng sự Long Nhương Tướng quân, nhưng với Huệ, tính tình quyết liệt như sắt như đồng, nghi ai khó mà bỏ qua, cái khổ của Chỉnh là ở chỗ ấy. Chỉnh bày mưu sâu cho Huệ lấy Phú Xuân, rồi bày cho Huệ cái chiêu bài “Phù Lê diệt Trịnh” đem quân hổ báo nuốt gọn Bắc Hà của chúa Trịnh, Chỉnh tự làm tiên phong xông pha hòn tên mũi đạn ở yết hầu Vị Hoàng. Ngài mượn quân Tây Sơn mà báo thù cho chủ cũ, nghĩa cũ tình mới ngài đã báo đáp trọn vẹn cho đôi đường, sao nói là vô tình vô nghĩa, lịch sử ngàn năm rồi sẽ ghi nhận tấm lòng ngài. Ngài giáng tiếp tiếp tay cho Nguyễn Huệ xô đổ cái biên giới phân định trên địa giới và trong lòng người hơn 200 năm phân chia Nam-Bắc, cái tiền đề Nhất Thống chẳng phải do Ngài mà ra hay sao. Rồi từ đó Tây Sơn có thêm nguồn lực về kho tàng và lương thực để mà lớn mạnh thêm. Vào Thăng Long một tay Công đạo diễn, thêm râu vẽ cánh cho Nguyễn Huệ, từ một anh thảo khấu-trong mắt nhân sĩ Bắc Hà, thành một phò mã Nguyên Súy-Uy Quốc Công, nắm toàn bộ triều chính ở Bắc Hà. Tây Sơn giờ đường đường chính chính là lực lượng bảo hộ cho Bắc Hà, thông qua sự sắp xếp của Chỉnh tại “Hội kiến hai vua” Nguyễn Nhạc-Chiêu Thống. Đổi lại Chỉnh được gì, chỉ thêm sự nghi ngờ hiềm khích với các tướng cũ của Tây Sơn và của Huệ. Huệ, Nhạc đang đêm rút quân về bỏ Chỉnh lại đất Bắc, phải vất vả lắm Chỉnh và 30 thủ túc mới mở đường máu chạy thoát thân theo TS, lấy oán báo ân, nhà TS hỡi, các ngài phụ Chỉnh chứ Chỉnh đâu có phụ các ngài, là Tây Sơn ép Chỉnh phản mà thôi. Đau đớn thay dốc lòng dốc sức phò trợ chúa, mà chúa mượn tay người Bắc Hà giết mình thì còn gì tình nghĩa nữa, lòng Chỉnh đã nghĩ như thế nên khi Huệ vì quê độ khi gặp mặt cho Chỉnh cùng trấn thủ Nghệ An, Chỉnh nhận vàng không nhận lính. Từ đây chim Bằng tung cánh quẫy mây đạp gió, cho thõa chí tang bồng riêng mình.

Trong lịch sử khó có ai như ông, từ tay trắng là nên sự nghiệp-Bạch thủ thành gia. Độ quyền biến có lẽ sánh cùng Tào Tháo của Tàu. Ở Nghệ An, chỉ với vài mươi thủ hạ và sự giám sát của các tướng TS từ xa mà ông đã giả chiếu thư của Chiêu Thống để mộ quân, rồi thanh toán các thế lực để độc chiếm Nghệ An rồi, lấy luôn Thanh Hóa, đất thang mộc của Lê-Trịnh. Rồi cuối cùng vua Lê cũng đành mời Ngài ra Thăng Long để thống lĩnh Bắc Hà. Bao nhiêu tướng tá phò Trịnh đại bại dưới tay ông, để Chiêu Thống là vua đúng nghĩa. Chuyện ông là cho Bắc Hà kể sao xiết, mở lại khoa thi để kém nhân tài, rồi huy động nhân dân nộp vàng bạc, thu thuế các mỏ đồng do các thổ ty nhân loạn lạc mà lờ không nộp… tất cả chỉ để đưa Bắc Hà hồi phục sau nhiều cơn can qua. Nhưng lại đổi lại được gì, lại bị vua cho là quyền thần định giết, biết chuyện nhưng Công lại cho qua, đâu như các chúa Trịnh, giết luôn vua. Trong cơn nguy khốn khi TS ra Bắc lần 2, cha con ông hết lòng phò trợ vua Chiêu Thống vượt ải bắc thoát thân. Ôi, Cánh chim bằng, khi hết thỏ thì chim cũng đành chết theo.

Trời đất đã trôi qua 300 năm biến đổi, cái quan niệm về phẩm giá, nhân các con người đã khác xưa rất nhiều, chẳng còn Quân rồi đến Sư, Phụ. Sử bảo ông càn quấy đắc chí, thế nhưng đấy là cái bản tính thích tự do tự tại của ông, điểm qua bao nhiêu điều thấy ông chẳng có gì bậy bạ, chẳng qua các bậc hủ nho ngày sau gán ghép cho ông mà thôi. Chỉnh là viên tướng giỏi, tuy tài cầm quân không bằng Chiến thần tướng-Huệ, chí không bền như Long thần tướng-Ánh, nhưng về tài văn chương thì trên 2 ông một bậc. Huệ theo anh là Nhạc, rồi chống anh, vây luôn Quy Nhơn, mà chả thấy ai nói là phản thần. Còn Ánh vời quân Xiêm vào Nam, rồi đem 50 vạn cân gạo giúp quân Thanh, nhưng may là đắm hết, thì có ai gọi ông là nghịch tặc không?

Nguyễn Huệ-Nguyễn Ánh được người đời ca ngợi, nhưng ai sẽ là người giải oan cho Bằng Công đây?

Ngẫm ra muôn sự trên đời
Khó đem thành bại mà soi anh hùng
Ngàn bia như sắt như đồng
Hiên ngang một khoảng mênh mông đất trời

Tháng Năm 17, 2016 - Posted by | Lịch sử-Quân sự-Chính trị, Những người nổi tiếng

Chưa có phản hồi.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: